| Tarih | : | 22.04.2020 |
| Sayı | : | YMM-2020/64 |
| Konu | : | Koronavirüs (Covid-19) Tedbirleri Kapsamında Yapılan Düzenlemelere İlişkin Özet Tablo |
Sayın ilgili,
Koronavirüs (COVID-19) tedbirleri kapsamında yapılan yasal düzenlemeler;
1- Vergi Düzenlemeleri,
2- SGK Düzenlemeleri,
3- Dava ve icra işlemleri ile ilgili düzenlemeler,
4- Diğer çeşitli düzenlemeler,
ana başlıkları altında aşağıdaki tablolarda özetlenmiştir.
1- VERGİ DÜZENLEMELERİ:
| Düzenlemenin Başlığı | Yasal Dayanağı ve Açıklaması |
| Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinin verilme ve ödeme süresinin uzatılması | 125 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile :2019 takvim yılına ait Yıllık Gelir Vergisi beyannamelerinin verilme süreleri ile bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin ödeme süreleri 30 Nisan 2020 tarihine kadar uzatılmıştır. |
| GEKAP Beyannamesinin verilme ve ödeme tarihlerinin yeniden düzenlenmesi | 3 Sıra No.lu GEKAP Genel Tebliği ile :GEKAP Beyannameleri, 2020 yılında 6 aylık, takip eden yıllar için 3 aylık olarak verilecektir. Buna göre 2020 yılının ilk altı aylık beyan dönemine ait Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) Beyannamesinin verilme ve ödemesi 31/07/2020 tarihinin resmi tatil gününe denk gelmesi nedeniyle 4/8/2020 tarihine ertelenmiş oldu. |
| Şubat/2020 ve Mart/2020 dönemi KDV beyannamelerinin ertelenmesi | Vergi Usul Kanunu Sirküleri/126 ile ;26/3/2020 günü sonuna kadar verilmesi gereken KDV Beyannamelerinin verilme süreleri ile bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin ödeme süreleri 24/4/2020 tarihine ertelenmiştir. Daha sonra Vergi Usul Kanunu Sirküleri/129 ile ;24 Nisan 2020 tarihine kadar verilmesi gereken 2020/Şubat ve 27 Nisan 2020 tarihine kadar verilmesi gereken 2020/Mart (vergilendirme dönemi üç aylık olan mükelleflerin 2020/Ocak-Şubat-Mart dönemi dâhil) dönemine ait Katma Değer Vergisi Beyannamelerinin verilme ve ödeme süreleri 28 Nisan 2020 Salı günü sonuna kadar uzatılmıştır. |
| Şubat dönemi Ba-Bs bildirimlerinin ertelenmesi | 126 Sıra No.lu VUK Sirküleri ile ;31/3/2020 tarihine kadar verilmesi gereken “Form Ba” ve “Form Bs” bildirimlerinin verilme süresi 30/4/2020 tarihine ertelenmiştir. |
| e-Defter oluşturulması ve e-Defter Beratları yüklenme süresinin ertelenmesi | 126 Sıra No.lu VUK Sirküleri ile : 31 Mart 2020 günü sonuna kadar oluşturulması ve imzalanması gereken e-Defterlerin oluşturulma ve imzalanma süresi ile aynı sürede Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine yüklenmesi gereken “Elektronik Defter Beratları”nın yüklenme süresi 30 Nisan 2020 Perşembe günü sonuna kadar uzatılmıştı. Daha sonra 128 Sıra No.lu VUK Sirküleri ile;518 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen mücbir sebepler kapsamında olmayan kurumlar vergisi mükelleflerinin 30 Nisan 2020 günü sonuna kadar oluşturulması ve imzalanması gereken e-Defterlerin oluşturulma ve imzalanma süresi ile aynı sürede Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine yüklenmesi gereken “Elektronik Defter Beratları”nın yüklenme süresi 1 Haziran 2020 Pazartesi günü sonuna kadar, uzatılmıştır. |
| Ticari Kazançları Basit Usulde Tespit Edilen Mükelleflerin Defter-Beyan Sistemine Yapılması Gereken Kayıt Süresi | 128 Sıra No.lu VUK Sirküleri ile;Ticari kazançları basit usulde tespit edilen mükelleflerin defter-beyan sistemine yapılması gereken kayıt süresi de uzatılmış ve 30 Nisan 2020 günü sonuna kadar Defter-Beyan Sistemine kaydedilmesi gereken 2020/Ocak-Şubat-Mart dönemine ilişkin alış ve giderler ile satış ve hasılatlara ilişkin kayıt süresi 31 Temmuz 2020 Cuma günü sonuna kadar, uzatılmıştır. |
| Mücbir sebep kapsamındaki mükelleflerin; Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ait Muhtasar Beyannameler (Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannameleri dahil) ve KDV Beyannamelerinin ertelenmesi | 518 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile;a) Ticari, zirai ve mesleki kazanç yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunan mükelleflerin,b) Koronavirüs salgınından doğrudan etkilenen ve ana faaliyet alanı itibarıyla; alışveriş merkezleri dahil perakende, sağlık hizmetleri, mobilya imalatı, demir çelik ve metal sanayii, madencilik ve taş ocakçılığı, bina inşaat hizmetleri, endüstriyel mutfak imalatı, otomotiv imalatı ve ticareti ile otomotiv sanayii için parça ve aksesuar imalatı, araç kiralama, depolama faaliyetleri dahil lojistik ve ulaşım, sinema ve tiyatro gibi sanatsal hizmetler, matbaacılık dahil kitap, gazete, dergi ve benzeri basılı ürünlerin yayımcılık faaliyetleri, tur operatörleri ve seyahat acenteleri dahil konaklama faaliyetleri, lokanta, kıraathane dahil yiyecek ve içecek hizmetleri, tekstil ve konfeksiyon imalatı ve ticareti ile halkla ilişkiler dahil etkinlik ve organizasyon hizmetleri sektörlerinde faaliyette bulunan mükelleflerin,c) Ana faaliyet alanı itibarıyla İçişleri Bakanlığınca alınan tedbirler kapsamında geçici süreliğine faaliyetlerine ara verilmesine karar verilen işyerlerinin bulunduğu sektörlerde faaliyette bulunan mükelleflerinNisan, Mayıs ve Haziran aylarında vermeleri gereken muhtasar ve KDV beyannamelerinin verilme süresi 27/7/2020 tarihine kadar; bunlar üzerinde tahakkuk eden vergilerin ödeme süreleri 27/Ekim, Kasım, Aralık tarihlerine uzatılmıştır. |
| Mücbir sebep kapsamındaki mükelleflerin; Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ait Form Ba-Bs bildirimleri, e-Defter/Beratlarının ertelenmesi | 518 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile ; Yukarıda belirtilen mükelleflerin Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ait Form Ba-Bs bildirimleri, e-Defter oluşturulması ve e-Beratlarının yüklenmesi tarihleri 27/7/2020 tarihine ertelenmiştir. |
| Konaklama vergisinde erteleme | 7226 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonucu ;Konaklama vergisinin yürürlüğü 1/4/2020 tarihinden 1/1/2021 tarihine ertelenmiştir. |
| YMM tasdik raporlarının ibraz süresinin uzatılması | 1 Sıra No.lu SMMM ve YMM Kanunu Sirküleri ile ;YMM tasdik raporlarının verilme süreleri, son günü 30/6/2020 tarihine kadar olanlar için geçerli olmak üzere 2 ay süreyle uzatılmıştır. |
| 2019 hesap dönemine ait Kurumlar Vergisi beyannamelerinin verilme süreleri ile bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin ödeme sürelerinin ertelenmesi | Vergi Usul Kanunu Sirküleri/127 ile ;30 Nisan 2020 günü sonuna kadar verilmesi gereken 2019 hesap dönemine ait Kurumlar Vergisi beyannamelerinin verilme süreleri ile bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin ödeme süreleri 1 Haziran 2020 Pazartesi günü sonuna kadar uzatılmıştır. |
| Faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işletmelerin yıllık ilan ve reklam vergileri ile çevre temizlik vergilerinin alınmaması | 7244 Sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1/(g) bendi ile ; koronavirüs (Covid-19) salgını kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle, faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işletmelerin yıllık ilan ve reklam vergileri ile çevre temizlik vergilerinin, faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunulamayan dönemlere isabet eden kısmı alınmayacaktır. |
| Hazine taşınmazlarına ilişkin olarak sözleşmeye istinaden ödenmesi gereken bedeller ile ecrimisil bedellerin ertelenmesi | 7244 Sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1/(a) bendi ile ; Hazine taşınmazlarına ilişkin olarak sözleşmeye istinaden ödenmesi gereken bedeller ile ecrimisil bedellerinden 1/4/2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenleri başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelemeye Çevre ve Şehircilik Bakanı yetkili kılınmıştır. Bu süreler, bitiminden itibaren Çevre ve Şehircilik Bakanı tarafından 3 aya kadar uzatılabilecektir. Bu alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir. |
| Belediyelere ait taşınmazlara ilişkin satış, ecrimisil ve kiralama bedellerinin ertelenmesi | 7244 Sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1/(ç) bendi ile ; Büyükşehir belediyeleri, belediyeler, il özel idareleri ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin mülkiyetinde veya tasarrufunda olan taşınmazlara ilişkin satış, ecrimisil ve kiralamadan kaynaklanan bedellerin veya tutarların, 19/3/2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gereken kısımlarının 3 ay ertelenmesine büyükşehir belediyeleri, belediyeler, il özel idareleri ve birliklerde meclis; bağlı kuruluşlarda ise yetkili karar organı yetkili kılınmıştır. Bu süreler, bitiminden itibaren ilgisine göre Çevre ve Şehircilik Bakanı veya İçişleri Bakanı tarafından 3 aya kadar uzatılabilecektir. Söz konusu alacaklar ertelenen süre sonunda, ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir. Faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işletmelerin faaliyette bulunmadığı döneme ilişkin olarak kira bedelleri tahsil edilmeyecektir. |
| Hazine ve Maliye Bakanlığı bilişim sistemleri üzerinden yürütülen işlemlerde yaşanabilecek gecikme nedeniyle ilgililere, gecikme faizi, gecikme zammı ve ceza gibi yaptırımlar uygulanmaması | 7244 Sayılı Kanunun 10. Maddesi ile;Deprem, yangın, sel gibi doğal afetler ile salgın hastalık veya Hazine ve Maliye Bakanlığı bilişim sistemlerinin herhangi bir nedenle çalışmaması gibi mücbir sebep hallerinde; veri, bilgi ve belgelerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafazası ve ibrazına ilişkin yöntemler Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecektir. Mücbir sebep hallerinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı bilişim sistemleri üzerinden yürütülen işlemlerde yaşanabilecek gecikme nedeniyle ilgililere, gecikme faizi, gecikme zammı ve ceza gibi yaptırımlar uygulanmayacaktır. |
| Devlet İhale Kanunu gereğince kiraya verilen mesire yerleri ve taşınmazlardan 1/4/2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gereken bedeller başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelenmesi | 7244 Sayılı Kanunun 1/1-b Maddesi ile;Turizm tesisi maksadıyla verilen izinler hariç olmak üzere 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince Devlet ormanlarında gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri adına verilen izinler ile Orman Genel Müdürlüğü tarafından 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu gereğince kiraya verilen mesire yerleri ve taşınmazlardan 1/4/2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gereken bedeller başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelenmiştir. |
| Millî Parklar Kanununa tabi yerlere ait kiralamalara ait bedeller 1/4/2020 tarihinden itibaren 3 ay süreyle ertelenmesi | 7244 Sayılı Kanunun 1/1-c Maddesi ile; Millî Parklar Kanununa tabi yerlerde 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan kiralamalardan 1/4/2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gereken bedeller başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelenir. Bu süreleri bitiminden itibaren 3 aya kadar uzatmaya Tarım ve Orman Bakanı yetkili kılınmıştır. Bu alacaklar ertelenen süre sonunda, ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir. |
| Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarının gelir vergisi tevkifatı beyan ve ödeme süreleri, tüm sosyal sigorta prim ödemeleri 17/04/2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenler 3 ay ertelenmiştir. | 7244 Sayılı Kanunun 1/1-d Maddesi ile; Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarının gelir vergisi tevkifatı beyan ve ödeme süreleri, tüm sosyal sigorta prim ödemeleri ile 1053 sayılı Belediye Teşkilâtı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne yaptığı yıllık taksit ödemelerinden, 17/04/2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenler 3 ay ertelenmiştir. Bu süreler, bitiminden itibaren 3 aya kadar Cumhurbaşkanı tarafından uzatılabilecektir. |
| Vergi dairesi işlem ve süreleri 30/04/2020 tarihine kadar durdurulmuştur. | 2020/2 Seri No.lu Uygulama İç Genelgesi ile;7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un geçici 1 inci maddesi ile Covid-19 salgını sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla bazı düzenlemeler ( sürelerin durması ) yapılmıştı. Gelir İdaresi Başkanlığınca yayınlanan 2020/2 Sayılı İç Genelge ile duran süreler izah edilmiştir.Buna göre;213 Sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında cezada indirim talep etme, uzlaşma başvurusu, kanun yolundan vazgeçme süreleri, dava açma süreleri gibi bir hakkın doğumu, kullanımı ve sona ermesine ilişkin süreler 30/4/2020 tarihine kadar durmuş bulunmaktadır.Diğer taraftan, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında ise işlemeler ve süreler 30/04/2020 tarihine kadar durmuş bulunmaktadır. |
| Muhtasar Beyanname ile SGK Prim Bildirgesinin birleştirilmesine ilişkin uygulama 26 Ağustos 2020 tarihinde verilecek ilk defa, Temmuz/2020 Beyannamesi ile başlanacaktır. | Daha önce Muhtasar Beyanname ile SGK Prim Bildirgesinin birleştirilmesine ilişkin uygulamanın başlangıç tarihi en son 1/3/2020 olarak belirlenmişti.04 Nisan 2020 tarihli ve 31089 sayılı Resmi Gazete’de “Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 8)” ile söz konusu uygulamanın başlangıç tarihi 1/7/2020 tarihine ertelenmiştir.Buna göre, genel uygulamaya ilk defa, Temmuz 2020 dönemine ilişkin olarak 26 Ağustos 2020 tarihinde verilecek Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile başlanacaktır. |
| İhraç Kayıtlı Teslimlere İlişkin İhracat Süreleri Uzatılması | 68 sayılı KDV sirküleri ile ;Tecil-terkin uygulaması kapsamında teslim edilen malların ihracat süreleri uzatılmıştır.KDV Kanununun 11/1-c maddesi kapsamında teslim olunan mal, teslimin vuku bulduğu ayı izleyen ayın başından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmelidir. Söz konusu 3 aylık sürenin sonu 1.4.2020 ila 30.06.2020 tarihleri arasına rastlıyor ise ihracat süresi, KDV bakımından herhangi bir başvuru yapılmaksızın üç ay uzatılmıştır. İhracat süresi, belirtilen süreden önce dolmakla birlikte, ihracatın gerçekleştirilmesi için ek süre talebine ilişkin 15 günlük başvuru süresi mezkur döneme rastlayan mükellefler de aynı kapsamda değerlendirilecektir.Daha önce mücbir sebep veya beklenmedik durum halleri nedeniyle üç aydan kısa ek süre almış mükellefler için, alınmış olan ek sürenin dolduğu tarihin 1/4/2020 ila 30/6/2020 (bu tarihler dâhil) tarihleri arasına rastlaması halinde, söz konusu ek sürenin de ilave bir başvuruya gerek olmaksızın üç aya tamamlanması uygun bulunmuştur. |
2- SOSYAL GÜVENLİK DÜZENLEMELERİ:
| Düzenlemenin Başlığı | Yasal Dayanağı ve Açıklaması |
| Asgari ücret desteğinin 2020 yılında da sağlanması | 7226 Sayılı Kanun ile;2019 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde prime esas günlük kazancı 128 TL (30 x128 = 3.840.-TL) ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2020 yılında sektör ayırımı yapılmaksızın, finansmanı İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak şekilde, işverenlere, ödeyecekleri sigorta priminden mahsup edilerek günlük 2,50 TL, aylık 75 TL asgari ücret desteği sağlanması amaçlanmaktadır. |
| Kısa çalışma uygulamasından yararlanma şartlarının kolaylaştırılması | 7226 Sayılı Kanun ile ;İşçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için öngörülen hizmet akdinin feshi hariç işsizlik sigortası hak etme koşullarını yerine getirmesi hükmü, kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 60 gün hizmet akdine tabi olanlardan son üç yıl içinde 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödenmiş olması şeklinde uygulanması düzenlenmiştir. |
| Telafi çalışması süresinin artırılması | 7226 Sayılı Kanun ile; İşveren dört ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırabilecektir. |
| Çalışanların iş sözleşmesinin 3 ay süreyle feshedilmesi yasaklanması, | 7244 sayılı Kanun ile; Çalışanların iş sözleşmesinin 17/04/2020 tarihten 17/07/2020 tarihine kadar 3 ay süreyle feshedilmesi yasaklanmış, fesih yasağı uygulanan hallerde işverenin işçiyi ücretsiz izne ayırabilmesine müsaade edilmiştir. |
| Ücretsiz İzne Çıkarılan Çalışanlar için Yeni Kod Tanımlandı. | Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan 20.04.2020 tarihli duyuru ile; 3 ay süreyle feshedilmesi yasaklanmış, fesih yasağı uygulanan hallerde işverenin işçiyi ücretsiz izne ayırabilmesine bu kapsamda ücretsiz izne ayrılan sigortalılar için 2020 Nisan ayı belgelerinden itibaren “28-Pandemi Ücretsiz İzin(4857 Geç. 10 Md.)” kodu ve aynı anda başka eksik gün nedeni olması halinde “29- Pandemi Ücretsiz İzin(4857 Geç. 10 Md.) ve Diğer” kodunun oluşturulduğu duyurulmuştur.Yeni oluşturulan bu kodlar yabancı uyruklu sigortalılar için de seçilebilecektir |
| Ücretsiz izne ayrılan işçilere nakdi ücret desteği | 7244 Sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na eklenen geçici 24 üncü maddesi ile;Ücretsiz izne ayrılan işçilere ve 15/3/2020 tarihinden sonra işten çıkarılmış olup, işsizlik ödeneğinden istifade edemeyen işçilere, İşsizlik Fonundan her gün için 39,24 Türk Lirası (aylık 1.177,20 ) nakdi ücret desteği verilecektir. Yapılan ödemelerden damga vergisi kesintisi (binde 7,59 oranında) yapılacaktır.Ücretsiz izne ayrılarak ücret desteğinden yararlanan işçinin işveren tarafından fiilen çalıştırılmaya devam ettiğinin tespiti halinde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 102 nci maddesinde belirlenen idari para cezaları dört katı olarak uygulanacaktır. Bu kapsamda verilecek nakdi ücret desteğinden yararlanma süresini 6 ay süreyle Cumhurbaşkanı uzatabilecektir. |
| Kısa çalışma ödeneğinin başlatılması | 7244 Sayılı Kanunun 6 nci maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun geçici 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesine “başvurular,” ibaresinden sonra gelmek üzere “uygunluk tespitleri hariç olmak üzere” ibaresi eklenmiştir.Maddenin yeni hali:“30/6/2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere, yeni koronavirüs (Covid-19) kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle yapılan kısa çalışma başvuruları için, ek 2 nci maddenin üçüncü fıkrasında işçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için öngörülen hizmet akdinin feshi hariç işsizlik sigortası hak etme koşullarını yerine getirmesi hükmü, kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 60 gün hizmet akdine tabi olanlardan son üç yıl içinde 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödenmiş olması şeklinde uygulanır. Bu koşulu taşımayanlar, kısa çalışma süresini geçmemek üzere son işsizlik ödeneği hak sahipliğinden kalan süre kadar kısa çalışma ödeneğinden yararlanmaya devam eder.Bu madde kapsamında kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmek için, iş yerinde kısa çalışma uygulanan dönemde 4857 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinde yer alan sebepler hariç olmak kaydıyla işveren tarafından işçi çıkarılmaması gerekir. Bu madde kapsamında yapılan başvurular, uygunluk tespitleri hariç olmak üzere başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde sonuçlandırılır.Bu madde kapsamında yapılan başvuru tarihini 31/12/2020 tarihine kadar uzatmaya ve birinci fıkrada belirlenen günleri farklılaştırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.”Böylelikle, kısa çalışma ödeneği, uygunluk tespitinin tamamlanmasını beklemeksizin, işverinin beyanına göre çalışana ödenecek, hatalı bilgi halinde ise ödenen ücretler gerekli faiziyle işverenden tahsil edilecektir.Kısa çalışma ödenekleri Mayıs ayından itibaren her ayın 5’inden 5’ine 3 ay için ödenecektir. |
| Mücbir Sebep Kapsamında SGK Primlerinin Ertelenmesi | Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından SGK primlerinin ertelenmesine ilişkin 51592363-010.07.01-E.5157380 sayılı Genel Yazı ile; Mücbir sebep ilan edilen ticari, zirai ve serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkarlar siciline kayıtlı olanlar ve tarımsal faaliyette bulunup zirai kazanç elde edenler veya Hazine ve Maliye Bakanlığınca mücbir sebep hali kabul edilen sektörlerde yer alan mükelleflere ait işyerlerinde 5510 sayılı Kanunun 4/(a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işverenleri ile 5510 sayılı Kanunun 4/(b) bendi kapsamındaki sigortalıların;2020/Mart ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresinin 2/11/2020 tarihine,2020/Nisan ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresinin 30/11/2020 tarihine,2020/Mayıs ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresinin 31/12/2020 tarihine, ertelendiği açıklanmıştır. Bununla birlikte, 5510 sayılı Kanuna göre SGK’ye verilmesi gereken her türlü bilgi, belge ve beyanname ile yapılması gereken başvuruların sürelerinde ertelemeye gidilmemiş olup cari usul ve sürelere göre işlem yapılacaktır.Erteleme kapsamına giren 2020/Mart, Nisan ve Mayıs ayı bildirimlerine ilişkin ertelenen borçlar dışında borçların bulunmaması, borçların olması halinde ilgili kanunlar gereğince taksitlendirilmiş veya yapılandırılmış olması ve taksitlendirme veya yapılandırmaların devam etmesi ve ilgili teşvik kanunlarında belirtilen diğer şartların sağlanması kaydıyla, erteleme yapılan aylarda teşviklerden yararlanılacak, ertelenen 2020/Mart, Nisan ve Mayıs ayı primlerinin belirlenen sürelerde ödenmemesi halinde yararlanılan teşvikler gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınacaktır.Erteleme kapsamındaki işyeri listeleri https://uyg.sgk.gov.tr/IsverenSistemi üzerinden yayımlanacak olup, işverenlerin listede yer alıp almadıkları buradan kontrol edebileceklerdir. İşyeri tescil bilgilerindeki NACE REV 2 kodunun ilgili sektörlerde olmasına rağmen işyerlerinin listede olmadığını iddia eden işverenlerin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne/Sosyal Güvenlik Merkezine başvuracaklardır. Ancak, erteleme kapsamında olan sektörlerde faaliyet göstermesine rağmen işyeri tescil bilgilerinde sektörel NACE REV 2 kodunun yanlış olduğunu iddia eden işverenler NACE REV 2 kodunun düzeltilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığının ilgili taşra birimine başvuruda bulunacaklardır.Yapılan itirazlar üzerine veya incelemeler sonucunda Hazine ve Maliye Bakanlığınca erteleme kapsamındaki sektörlerde faaliyet gösteren mükelleflerde ekleme ve çıkarma işlemi yapılması halinde veya sektörel NACE REV 2 kodunun doğru olmasına rağmen Kurumca belirlenen ertelenen işyeri listesinde olmadığı yönündeki itirazlar sonucunda, erteleme kapsamında işyeri listesinde güncelleme yapılacaktır. Yapılan güncelleme sonucunda belirtilen işyeri erteleme kapsamına alınabilecek veya erteleme kapsamından çıkarılabilecektir. |
| 65 yasını doldurmuş veya kronik rahatsızlığı bulunan kişilerin sigorta primlerinin ertelenmesi | Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından SGK primlerinin ertelenmesine ilişkin 51592363-010.07.01-E.5157380 sayılı Genel Yazı ile; 65 yasını doldurmuş olması veya kronik rahatsızlığı bulunması nedeniyle sokağa çıkma yasağı kapsamına giren gerçek kişi işverenlerin/sigortalıların mücbir sebep dönemi boyunca tahakkuk edecek sigorta primleri, sokağa çıkma yasağının sona ereceği günü takip eden 15 inci günün sonuna kadar ödenmesi halinde yasal süresinde ödenmiş kabul edilecektir. |
| Muhtasar Beyanname ile SGK Prim Bildirgesinin birleştirilmesine ilişkin uygulama 26 Ağustos 2020 tarihinde verilecek ilk defa, Temmuz/2020 Beyannamesi ile başlanacaktır. | Daha önce Muhtasar Beyanname ile SGK Prim Bildirgesinin birleştirilmesine ilişkin uygulamanın başlangıç tarihi en son 1/3/2020 olarak belirlenmişti.04 Nisan 2020 tarihli ve 31089 sayılı Resmi Gazete’de “Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 8)” ile söz konusu uygulamanın başlangıç tarihi 1/7/2020 tarihine ertelenmiştir.Buna göre, genel uygulamaya ilk defa, Temmuz 2020 dönemine ilişkin olarak 26 Ağustos 2020 tarihinde verilecek Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile başlanacaktır |
3- DAVA VE İCRA İŞLEMLERİ İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER:
| Düzenlemenin Başlığı | Yasal Dayanağı ve Açıklaması |
| İcra ve iflas takiplerinin durdurulması | 2279 sayılı Cumhurbaşkanı Karar ile;Nafaka alacaklarına ilişkin icra takipleri hariç olmak üzere, 22/3/2020 tarihinden 30/4/2020 tarihine kadar yurt genelinde yürütülmekte olan tüm icra ve iflas takiplerinin durdurulmasına ve bu çerçevede taraf ve takip işlemlerinin yapılmamasına, yeni icra ve iflas takip taleplerinin alınmamasına ve ihtiyati haciz kararlarının icra ve infaz edilmemesine karar verilmiştir. |
| Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru vb. sürelerin durdurulması | 7226 Sayılı Kanun ile;a) Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafından tayin edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler 13/3/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden,b) 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile takip hukukuna ilişkin diğer kanunlarda belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim veya icra ve iflas daireleri tarafından tayin edilen süreler; nafaka alacaklarına ilişkin icra takipleri hariç olmak üzere tüm icra ve iflas takipleri, taraf ve takip işlemleri, yeni icra ve iflas takip taleplerinin alınması, ihtiyati haciz kararlarının icra ve infazına ilişkin işlemler 22/3/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden,itibaren 30/4/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar duracaktır.Bu süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacaktır. Durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine 15 gün ve daha az kalmış olan süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere 15 gün uzamış sayılacaktır. Salgının devam etmesi halinde Cumhurbaşkanı durma süresini 6 ayı geçmemek üzere bir kez uzatabilecek ve bu döneme ilişkin kapsamı daraltabilecektir. |
4- DİĞER ÇEŞİTLİ DÜZENLEMELER
| Düzenlemenin Başlığı | Yasal Dayanağı ve Açıklaması |
| Elektrik, doğal gaz faturalarının 1 yıla kadar ertelenmesi hakkında Cumhurbaşkanına yetki verilmesi | 7226 Sayılı Kanun ile;Elektrik ve/veya doğal gaz tüketim bedellerinin tahakkuk ve/veya tahsilatlarının süresinin ve kapsamının belirlenerek 1 yıla kadar ertelenmesi ile elektrik ve/veya doğal gaz dağıtım ve/veya tedarik şirketlerinin söz konusu ertelemeden kaynaklanan anapara haricindeki tüketicilerden tahsil edilmeyen bedellere ilişkin finansman maliyetinin, gecikme zammı tutarını geçmemek üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesinden karşılanmasına yönelik Cumhurbaşkanı’na yetki verilmiştir. |
| İş yeri kira bedelinin ödenememesinin sözleşmesinin feshi ve tahliye sebebi oluşturmayacağı | 7226 Sayılı Kanun ile; 1/3/2020 tarihinden 30/6/2020 tarihine kadar işleyecek iş yeri kira bedelinin ödenememesi kira sözleşmesinin feshi ve tahliye sebebi oluşturmayacaktır. |
| İrtifak hakkı bedelleri ve ecrimisillerde erteleme | 7226 Sayılı Kanun ile;Üzerinde turizm tesisleri yapılmak üzere adlarına kamu arazisi tahsis edilen Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli yatırımcılar ve işletmecilerden; irtifak hakkı tesis edilip edilmediğine veya kullanma izni verilip verilmediğine bakılmaksızın 1/4/2020 tarihi ile 30/6/2020 tarihi arasındaki dönemde tahsil edilmesi gereken kira, kesin izin, kesin tahsis, irtifak hakkı, kullanma izni, yararlanma, ilave yararlanma bedelleri ve hasılat payları ile Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli turizm tesislerinin yatırımcıları ve işletmecilerinden bu faaliyetleri dolayısıyla Hazine taşınmazlarını izinsiz kullanımlarından dolayı aynı dönemde tahsil edilmesi gereken ecrimisillerin ödeme süreleri, başvuru şartı aranmaksızın altı ay ertelenmiştir. |
| Kredi, kredi kartı, çek ve senetlerde ödemelerini aksatanların sicillerinin etkilenmemesi | 7226 Sayılı Kanun ile;Anapara ve/veya taksit ödeme tarihi 24/3/2020 tarihinden önce olup da; kullandığı nakdî ve gayrî nakdî kredilerinin anapara, faiz ve/veya ferilerine ilişkin ödemelerini aksatan gerçek ve tüzel kişilerin, ticari faaliyette bulunan ve bulunmayan gerçek kişilerin ve kredi müşterilerinin karşılıksız çıkan çek, protesto edilmiş senet, kredi kartı ve diğer kredi borçlarına ilişkin Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi nezdinde tutulan kayıtları, söz konusu borçların ödenmesi geciken kısmının 31/12/2020 tarihine kadar tamamının ödenmesi veya yeniden yapılandırılması halinde, bu kişilerle yapılan finansal işlemlerde kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar tarafından dikkate alınmayacaktır. |
| COVID-19 salgını nedeniyle zarar gören esnaf ve sanatkârların, Türkiye Halk Bankası anonim şirketince düşük faizli kredi kullandırılmasına ilişkin kararlar kapsamındaki kredi borçlarının ertelenmesi | 2283 sayılı Cumhurbaşkanı Karar ile;COVID-19 salgını nedeniyle zarar gören esnaf ve sanatkârların, Türkiye Halk Bankası anonim şirketince düşük faizli kredi kullandırılmasına ilişkin kararlar kapsamındaki, 31/3/2020 ve öncesi tarihlerde kullandıkları düşük faizli kredilerden doğan borçlarından, 1 Nisan-30 Haziran 2020 tarihleri arasında vadesi dolacak olan kredi borçları vadesinde/taksit vadesinde/hesap devresinde ilgili mevzuatına göre faiz tahakkuk ettirilmek suretiyle vade tarihinden/taksit vadesinden/hesap devresinden itibaren üç ay süreyle faizsiz olarak ertelenmiştir. |
| Kâr dağıtım sınırlaması getirilmesi | 7244 Sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen geçici 13 üncü maddesi ile; kâr dağıtım sınırlaması yasa maddesi haline getirilmiştir.Buna göre, sermaye şirketlerinde (Yabacı şirketlerin Türkiye şubeleri ve şahıs şirketleri bu kapsama dahil değildir), 30/9/2020 tarihine kadar; 2019 yılı net dönem kârının yalnızca %25’ine kadarının dağıtımına karar verilebilecektir,Geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçeler dağıtıma konu edilemeyecektir,Genel kurulca yönetim kuruluna kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilemeyecektir.Genel kurulca, 2019 yılı hesap dönemine ilişkin kâr payı dağıtımı kararı alınmış ancak henüz pay sahiplerine ödeme yapılmamışsa veya kısmi ödeme yapılmışsa, 2019 yılı net dönem kârının %25’ini (yüzde yirmi beşini) aşan kısma ilişkin ödemeler 30/09/2020 tarihine kadar ertelenecektir. |
| Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Faaliyetlerinin Belirlenen Sınırlar Dışında Yapılabilmesi | 7244 Sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (ğ) bendi ile ;Koronavirüs (Covid-19) salgını kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle, Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından izin verilmesi durumunda 11/3/2020 tarihinden itibaren 4 ay süreyle sınırlı olmak üzere;5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde yürütülen faaliyetler, Ar-Ge ve tasarım merkezleri dışında da yapılabilecektir,4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında Bölge sınırları içinde yürütülen faaliyetler, Bölge dışında da yürütülebilecektir.Bu süre 3 aya kadar uzatılabilecektir.5746 sayılı Kanun ile 4691 sayılı Kanun kapsamındaki indirim, istisna, destek ve teşviklerden yararlanmaya devam edilecektir. |
| TEDAŞ’a olan geçmiş dönem elektrik tüketiminden kaynaklanan borçlara ilişkin yapılandırma imkanı | 7244 Sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1/(i) bendi ile ;TEDAŞ’a olan geçmiş dönem elektrik tüketiminden kaynaklanan borçlara ilişkin yapılandırma imkanı getirilmektedir. Buna göre, vadesi 01/02/2020 tarihi (bu tarih dâhil) itibarıyla geldiği hâlde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ödenmemiş ve yapılandırılmamış borçlar için 2021 yılının Eylül ayı sonuna kadar TEDAŞ’a iletilmek üzere dağıtım/perakende satış şirketlerine veya TEDAŞ’a yazılı başvuruda bulunulması halinde bu alacaklar yapılandırılacaktır. Bu kapsamda yapılandırılan alacakların ilk taksiti 2021 yılının Ekim ayının son gününe kadar ödenmek üzere ve her yıl ilk taksitin tekabül ettiği ayda toplam üç eşit taksitte ödenecektir. |
| Seyahat acentaları aidatının ödenmemesi ve seyahat acentası belgesinin devredilebilmesi | 7244 Sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1/ı bendi ile ;Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinin gelirleri arasında yer alan yıllık aidat 2020 yılında alınmayacaktır. Bilindiği gibi, Türkiye’de seyahat acentalığı faaliyeti göstermek için Bakanlıktan işletme belgesi almak zorunludur. Bu Kanunun 3 üncü maddesi ile 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu’nun 4 üncü maddesinde yapılan değişiklikle, işletme belgesi bir işletmeye mahsus olmak üzere tüzel kişilere verilecektir. İşletme belgesi acenta unvanından bağımsız olarak başka bir tüzel kişiliğe devredilebilecektir. Devir edilen acentanın unvanı veya iltibasa yol açacak bir unvan 10 yıl içerisinde başka bir seyahat acentasına kullandırılmayacak ve devir eden tüzel kişiliğe 3 yıl içerisinde yeniden işletme belgesi verilmeyecektir |
| Makul olmayan fiyat artışlarının yasaklanması | 7244 Sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile; 6585 Sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’a eklenen ek 1 inci madde ile üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamayacağı düzenlenmiştir. |
