Tarih: 16.09.2025
Sayı: YMM-2025/82
Konu : Vergi mevzuatına göre öngörülen zorunlu bilgileri taşımayan faturaya ilişkin yaptırımlar
Bilindiği üzere, Gelir İdaresi Başkanlığı, 28.01.2025 tarihinde ebelge.gib.gov.tr adresinde yayımladığı duyuru ile UBL-TR (Kod Listeleri) Kılavuzu ve e-Fatura paketi güncellemelerini duyurmuş olup, bu güncellemeler 28.03.2025 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. (Bakınız 23.05.2025 tarih ve YMM-2025/40 sayılı sirkülerimiz)
Bu güncellemeler sonrası aşağıdaki şekilde uygulama yapılması zorunlu hale gelmiştir.
| Konu Başlığı | Açıklama |
| Fatura Tipi Alanı | “Fatura Tipi” alanı e-fatura veya e-arşiv kullanılıyorsa mutlaka “İADE” olarak seçilmelidir. Yani E-Fatura sisteminde artık “Ticari” veya “Temel” gibi genel tipler değil, doğrudan “İade” tipi seçilmeli. Aksi halde fatura geçersiz sayılabilir. Fatura tipi seçilmeden “iade” yazmak, faturanın açıklama kısmında “İade” yazmak yeterli değildir. |
| İade Edilen Faturaya Atıf | İadeye konu olan orijinal alış/satış faturasının tarih ve numarası faturanın açıklama kısmında açıkça yazılmalı. Birden fazla fatura söz konusuysa her birinin tarih ve numarası ayrı ayrı belirtilmelidir. Örneğin ; “12.03.2025 tarihli 1548 no’lu ve 14.03.2025 tarihli 1552 no’lu faturalar kapsamında alınan ürünlerin iadesidir.” Gibi. |
VUK’nun 227. maddesinde; “… Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dâhil olmak üzere, bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak, kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır.” denilmiştir.
VUK 353/A-1 maddesi uyarınca VUK’nun 227. maddesine göre, faturanın hiç düzenlenmemiş sayılması halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bir takvim yılı içinde ilk tespitte 10.000 (577 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2025’den itibaren 14.000 -TL) Türk lirasından, sonraki tespitlerde Kanuna bağlı 2 sayılı cetvelde yer alan tutarlardan aşağı olmamak üzere bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilecektir.
Dolayısı ile yukarıda açıklanan iade fatura usulüne uygun düzenlenmeyen faturaların, hiç düzenlenmemiş sayılması ve bu faturaları düzenleyen ve kullanan taraflara ayrı ayrı aşağıdaki tabloda gösterilen özel usulsüzlük cezası kesilmesi riski bulunmaktadır.
| VUK 353/A-1 maddesi uyarınca kesilecek özel usulsüzlük cezası | Ceza Tutarı ( TL ) |
| VUK’nun 227, 231 ve 234 üncü maddelerine göre faturanın hiç düzenlenmemiş sayılması halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine özel usulsüzlük cezası kesilemesi söz konusudur. Kesilecek özel usulsüzlük ceza tutarı aşağıdaki tutarlardan az olmamak üzere bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10’u nispetindedir. 1. Tespit – Bir takvim yılı içinde her bir belge nevine ilişkin olarak kesilecek toplam ceza | 14.000 TL 14.000.000 TL |
| Kanuna bağlı 2 sayılı cetvel | Asgari |
| 2. Tespit 3. Tespit 4. Tespit 5. Tespit 6. ve Sonraki Tespitler | 28.000 TL 43.000 TL 57.000 TL 70.000 TL 140.000 TL |
Tek tespitte aynı neviden birden fazla belgenin düzenlenmediğinin tespit edilmesi durumunda her bir belge için ayrı ayrı ceza kesilir ancak bu tespit, bu bent uyarınca kesilecek ceza uygulamasında, VUK’a bağlı 2 sayılı cetvelde yer alan tespit sayısının belirlenmesinde bir adet tespit olarak değerlendirilecektir.
Özel usulsüzlük cezasına tabi fiillerin, belgeleri almak zorunda olanlar tarafından, idarenin bilgisine girmeden önce belgenin düzenlenmesi gereken süreyi takip eden beş iş günü içerisinde idareye bildirilmesi durumunda, alıcı adına özel usulsüzlük cezası kesilmez. Bu bent kapsamındaki belgelerin düzenlenmediğinin belgeyi almak zorunda olanlar tarafından, idarenin bilgisine girmeden önce belgenin düzenlenmesi gereken süreyi takip eden beş iş günü içerisinde idareye bildirildiği durumlarda, belgeleri düzenlemek zorunda olanlar adına bu bentte yer alan özel usulsüzlük cezası üç kat olarak uygulanacaktır.
Bu bent kapsamındaki belgeler yerine bu Kanun kapsamında olmayan belgelerin düzenlenmesi halinde, belgeleri düzenlemek zorunda olanlar adına bu bentte yer alan özel usulsüzlük cezası iki kat olarak uygulanacaktır. Bu bent kapsamındaki belgelerin yerine bu Kanun kapsamında olmayan belgelerin düzenlendiğinin belgeyi almak zorunda olanlar tarafından beş iş günü içerisinde idareye bildirildiği durumlarda, söz konusu belgeleri düzenleyenler adına bu bentte yer alan cezalar altı kat olarak uygulanacaktır.
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından https://ebelge.gib.gov.tr adresinden yapılan 05.09.2025 tarihinde e-Fatura Paketinin güncellendiği duyurulmuş olup, söz konusu duyuruda güncellemelerin 01.10.2025 tarihi itibari ile devreye alınacağı belirtilmiştir.
Yapılan güncellemeler özetle aşağıdaki gibidir;
- AdditionalItemIdentificationIDType alanına “DIGER” değeri eklenmiştir.
AdditionalItemIdentificationIDType değeri olarak daha önce “‘,KUNYENO, ILAC, TIBBICIHAZ, TELEFON, TABLET_PC değerleri girilebilirken, DIGER değeri de eklenmiştir.
Ek Öğe Tanımlama Alanı (AdditionalItemIdentification) olarak, İlaç Tıbbi Cihaz faturalarında İlaç Takip Sistemi ve Ürün Takip Sisteminde bildirimi yapılan ürünlerin dışında ürün ya da hizmetlerin aynı faturaya eklenmesi durumunda kullanılmak üzere “DIGER” alanı eklenmiştir.
AdditionalItemIdentification/ID “schemeID” alanına “DIGER” yazılarak “ID” alanına 1111111111 yazılması gerekmektedir.
İlaç ve Tıbbi cihaz e-fatura senaryosuna göre e-fatura düzenleyenlerin, aynı fatura içerisinde ilaç veya tıbbi cihaz yanında kargo, navlun, ambalaj gibi ilaç veya tıbbi cihaz olmayan diğer mal veya hizmeti fatura içerisine dahil etmek istemeleri durumunda, ilgili güncellemeleri 01.10.2025 tarihine kadar yapmaları gerekmektedir.
- IhracKayitliPartyIdentificationIDType adlı yeni bir alan eklenmiştir.
Ek Kimlik Tanımlama Alanına (IhracKayitliPartyIdentificationIdType) “SATICIDIBSATIRKOD” ve “ALICIDIBSATIRKOD” değerleri tanımlanmıştır.
IHRACKAYITLI fatura tipinde 702 Muafiyet sebebi için (Dahilde İşleme izin Belgesi (DİİB) ve geçici kabul rejimi kapsamında yapılan satışlar) IhracKayitliPartyIdentificationIDType değeri olarak GTİP ve Alıcı /Satıcı Satır Kodu bilgisi girilmelidir.
e-Fatura verilerini özel entegratörüne kendileri gönderen mükelleflerin ve IHRACKAYITLI fatura tipinde 702 muafiyet kodunu kullanarak fatura düzenleyenlerin, e-fatura bilgileri üzerinde gerekli güncellemeleri 01.10.2025 tarihine kadar yapmaları gerekmektedir.
- İade ve Tevkifatlı İade tipindeki faturalarda İadeye konu olan faturanın numarası (BillingReference>InvoiceDocumentReference>DocumentTypeCode [IADE or İADE]) bir önceki pakette zorunlu hale gelmişti. Bu paketle beraberde buradaki değerin 16 hane olması zorunlu hale getirilmiştir.
“İade” (IADE) ve “Tevkifat İade” (TEVKIFATIADE) fatura tiplerinde: cbc:DocumentTypeCode = IADE olmalı ve her iade faturası için 16 haneli ID’ya sahip cac:BillingReference/cac:InvoiceDocumentReference öğesi bulunmalıdır.
Yeni gelen şematron kuralına göre bir iade faturası ile (invoiceTypeCode IADE veya TEVKİFATIADE) birden fazla e-faturaya iade düzenleniyorsa, iade faturası içerisinde iadeye konu olan her faturanın bilgisi yer almalıdır.
Yine Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından https://ebelge.gib.gov.tr adresinden yapılan 12.09.2025 tarihinde “İstisna Fatura Tipi”nde yer alan istisna kodlarına yeni kod (344) eklenmiş olup bu kapsamda; e-Fatura Paketinin güncellendiği duyurulmuş olup, söz konusu duyuruda güncellemelerin 01.10.2025 tarihi itibari ile devreye alınacağı belirtilmiştir.
Yapılan güncellemeler özetle aşağıdaki gibidir;
- Kod Listeleri Kılavuzu V.1.39 yayımlanarak; kod listeleri tam istisna kodları listesine, “344-13/o Milli Savunma ve İç Güvenlik İhtiyaçlarında Kullanılmak Üzere Taşıt Teslimi” yeni istisna kodu olarak eklenmiştir.
İlgili duyurular aşağıda bilginize sunulmuştur.
12.09.2025
“İstisna Fatura Tipi”nde yer alan istisna kodlarına yeni kod (344) eklenmiş olup bu kapsamda; e-Fatura Paketi güncellenmiştir.
Güncel Pakete ulaşmak içintıklayınız.
UBL-TR (Kod Listeleri) Kılavuzu Güncellenmiştir.
Güncel Kılavuza ulaşmak için tıklayınız.
Güncellemeler 01.10.2025 tarihi itibari ile devreye alınacaktır.
Duyurulur.
05.09.2025
e-Fatura Paketi güncellenmiştir.
Güncel Pakete ulaşmak için tıklayınız.
UBL-TR (Kod Listeleri) Kılavuzu Güncellenmiştir.
Güncel Kılavuza ulaşmak için tıklayınız.
Güncellemeler 01.10.2025 tarihi itibari ile devreye alınacaktır.
Duyurulur.
Yukarıdaki duyurularla beraber vergi mevzuatına göre öngörülen zorunlu bilgileri taşımayan faturaya ilişkin yaptırımları tekrar hatırlatır, iyi çalışmalar dileriz.
Saygılarımızla,
